Rozporządzenia w sprawie minimalnych wysokości sum gwarancyjnych

Jeżeli poszukujesz dobrego rozwiązania w zakresie uzyskania zabezpieczenia finansowego wymaganego do prowadzenia biura podróży skontaktuj się z nami.

Minister Finansów do ostatniej chwili prowadził konsultacje z reprezentantami branży turystycznej i ubezpieczeniowej w sprawie rozwiązań zawartych w nowych rozporządzeniach. W tym artykule postaram się przybliżyć treść nowych aktów prawnych i ich konsekwencje dla biur podróży oraz samych turystów.

Źródła zmian

Zmieniony art. 5 ust 1 pkt 2 ustawy o usługach turystycznych w celu dostosowania ustawodawstwa polskiego do dyrektywy 90/314/EWG oraz orzecznictwa Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości przewiduje zapewnienie pełnego zabezpieczenia pokrycia kosztów powrotu turystów do kraju oraz zwrotu nadpłaconych pieniędzy. W odróżnieniu od dotychczasowych rozwiązań, biura podróży powinny zapewnić na wypadek swojej niewypłacalności pokrycie szkód w pełnej wysokości. Było to przyczyną konieczności wydania nowych aktów wykonawczych do ustawy przez Ministra Finansów:

• Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 16 grudnia 2010 r. w sprawie minimalnej wysokości sumy gwarancji bankowej lub ubezpieczeniowej wymaganej w związku z działalnością wykonywaną przez organizatorów turystyki i pośredników turystycznych [1]
• Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 21 grudnia 2010 r. w sprawie obowiązkowego ubezpieczenia na rzecz klientów w związku z działalnością wykonywaną przez organizatorów turystyki i pośredników turystycznych [2]

Kategorie działalności

Oba rozporządzenia wprowadzają trzy kategorie działalności organizatorów turystyki i pośredników turystycznych kolejno zaczynając od tych, które generują najwyższe ryzyko ubezpieczeniowe, aż do przypadków gdy to ryzyko jest najmniejsze:

1. Świadczenie usług turystycznych:
- na terytorium państw pozaeuropejskich niezależnie od środka transportu
- na terytorium państw europejskich z wykorzystaniem transportu lotniczego w ramach przewozu czarterowego

2. Świadczenie usług turystycznych na terytorium państw europejskich z wykorzystaniem innego środka transportu niż transportu lotniczego w ramach przewozu czarterowego

3. Świadczenie usług turystycznych:
- na terytorium krajów mających lądową granicę z Rzeczpospolitą Polską (w przypadku Rosji dotyczy tylko obwodu kaliningradzkiego)
- na terytorium Rzeczpospolitej
- zagranicznej turystyki przyjazdowej

Rozporządzenia Ministra Finansów w ostatecznym zakresie rozszerzyły w stosunku do wcześniejszych projektów grupę najwyższego ryzyka o organizatorów i pośredników turystycznych świadczących usługi na terytorium państw pozaeuropejskich niezależnie od środka transportu co spotkało się ze zgodną krytyką zarówno Izby Turystyki RP jak i Polskiej Izby Turystyki [1]. Argumenty obu organizacji przedstawione w oświadczeniach wydają się być racjonalne, a decyzja ministerstwa w tym zakresie, pomimo odmiennych uzgodnień w trakcie konsultacji, bardzo zaskakująca.

Dodatkową zmianą, w stosunku do projektów rozporządzeń, jest wciągnięcie do grupy najmniejszego ryzyka usług świadczonych na terytorium krajów mających lądową granicę z Rzeczpospolitą Polską (w przypadku Rosji dotyczy tylko obwodu kaliningradzkiego). To rozwiązanie wydaje się być trafne, ze względu na stosunkowo niskie koszty ewentualnego sprowadzenia turystów do Polski oraz dotychczasowe doświadczenia, które wskazują, iż tego typu działalność wiąże się ze niewielkim ryzykiem.

Siatka stawek

Minimalna wysokość sumy gwarancji bankowej lub ubezpieczeniowej, a także minimalna suma gwarancji w przypadku obowiązkowego ubezpieczenia na rzecz klientów zależne są od tego do jakiej kategorii ryzyka zalicza się przedsiębiorca oraz w jakim terminie i w jakiej wysokości przyjmuje przedpłaty od klientów na poczet usługi turystycznej. Oba rozporządzenia tworzą skomplikowaną siatkę stawek ubezpieczeniowych uwzględniających trzy poprzednio wymienione czynniki. Granice minimalnych sum gwarancji kształtują tują się w zależności od grupy ryzyka w następujący sposób:

Kategoria 1: od 12% do 20% rocznych przychodów
Kategoria 2: od 7% do 12% rocznych przychodów
Kategoria 3: od 3% do 5% rocznych przychodów

Ostateczna wysokość minimalnej sumy gwarancji w każdej kategorii wzrasta im wyższa jest wysokość pobieranych zaliczek na poczet umowy oraz im dłuższy jest okres pomiędzy jej wpłatą, a rozpoczęciem imprezy turystycznej. Stawki zastosowane w rozporządzeniu są znacznie korzystniejsze dla przedsiębiorców niż te, które znajdowały się w pierwszej wersji projektu rozporządzenia, ale nie zmienia to faktu, iż dla pierwszej i drugiej kategorii organizatorów i pośredników turystyki oznaczają podwyżkę kosztów ubezpieczenia w porównaniu do dotychczasowych regulacji prawnych. Jak już wspomniano na wstępie jest to związane z wymaganym większym zabezpieczeniem interesów turystów wynikającym z nowelizacji ustawy o usługach turystycznych, która w tym zakresie została dostosowana do prawa wspólnotowego.

Roczny przychód, do którego odnoszą się procentowe stawki w poszczególnych kategoriach to przychód pochodzący wyłącznie z tytułu działalności organizatora turystyki lub pośrednika turystycznego w zamkniętym roku obrotowym poprzedzającym rok przedłożenia wniosku o zawarcie umowy gwarancji. Jest to rozwiązanie jak najbardziej trafne, ponieważ należy się zgodzić chociażby ze stanowiskiem Polskiej Izby Turystyki [4], iż wzięcie pod uwagę całości obrotów przedsiębiorcy mogłoby doprowadzić do zawyżenia sumy gwarancyjnej przez inną działalność, która nie podlega obowiązkowemu ubezpieczeniu. Również skrócenie okresu z trzech do jednego roku wydaje się być rozwiązaniem, które najlepiej przedstawi poziom sprzedaży przedsiębiorcy. Nowe biura podróży będą zobowiązane do zawarcia umowy ubezpieczeniowej opiewającą na minimalną sumę gwarancji określonej w rozporządzeniu kwotowo osobno dla każdej kategorii i wariantu.

Gdy biuro zalicza się do dwóch kategorii

Bardzo kontrowersyjne jest rozwiązanie dotyczące przedsiębiorców, których działalność wyczerpuje więcej niż jedną kategorię określoną w rozporządzeniu. W takiej sytuacji minimalna wysokość sumy gwarancji będzie określona na poziomie wyższej wartości procentowej lub kwotowej. Oznacza to, iż niezależnie od tego jaka część działalności przedsiębiorcy wykonywana jest w obrębie wyższej grupy ryzyka ubezpieczenie będzie wyliczane według tej wyższej stawki co do całego obrotu. W tej sprawie wypowiedziała się także Polska Izba Turystyki [5] stwierdzając, iż tego typu rozwiązanie może być krzywdzące dla wielu biur w branży.

Fundusz Zabezpieczeń Turystycznych

Na koniec wypada także wspomnieć długo dyskutowany i popierany przez Polską Izbę Turystyki projekt uruchomienia Funduszu Zabezpieczeń Turystycznych [6], który byłby dodatkowym mechanizmem uzupełniającym system gwarancji w turystyce i zapewniającym pokrycie wszystkich roszczeń turystów na wypadek upadłości organizator turystyki. Na chwilę obecną rozwiązania wprowadzone przez ustawę o usługach turystycznych oraz opisywane rozporządzenia wykonawcze nie realizują tych postulatów. System zabezpieczeń został przez ustawodawcę pozostawiony w podobnej formie, a jedynie zwiększono minimalne wartości sum gwarancyjnych dla działalności najbardziej ryzykownych.

1. http://isap.sejm.gov.pl/Download?id=WDU20102381584&type=2

2. http://isap.sejm.gov.pl/Download?id=WDU20102521690&type=2

3. „Stanowisko Polskiej Izby Turystyki …” z dnia 28.12.2010 pkt 3,  „Stanowisko ITRP …” z dnia 15.12.2010 pkt 1

4. . „Stanowisko Polskiej Izby Turystyki …” z dnia 28.12.2010 pkt 3

5. . „Stanowisko Polskiej Izby Turystyki …” z dnia 28.12.2010 pkt 3

6. więcej o funduszu: http://www.pit.org.pl/index.php?navi=031&id=1135

więcej: ubezpieczenia w turystyce