Na początku stycznia Ministerstwo Sportu i Turystyki opublikowało kolejny już projekt rozporządzenia w sprawie wzorów formularzy umowy gwarancji bankowej, umowy gwarancji ubezpieczeniowej oraz umowy ubezpieczenia na rzecz klienta (1). Został on zmieniony w stosunku do poprzedniej wersji w efekcie przeprowadzonych konsultacji społecznych i międzyresortowych ale nadal nie satysfakcjonuje on przedstawicieli branży turystycznej.
Znowelizowana 17 września 2010 roku ustawa o usługach turystycznych nakłada na ministra właściwego do spraw turystyki obowiązek wydania omawianego rozporządzenia (art. 5 ust.6). Sierpniowy projekt aktu wykonawczego do ustawy spotkał się z krytyką środowisk rządowych, ubezpieczeniowych, a także branży turystycznej. Autor projektu częściowo uwzględnił przedkładane wnioski, a do każdego kwestionowanego postanowienia odniósł się w opublikowanym „stanowisku wobec zgłoszonych uwag (2).
W nowym projekcie Ministerstwo uzasadnia, iż określenie omawianych wzorów ma na celu ułatwienie procesu zawierania umów gwarancji bankowej i ubezpieczeniowej oraz ubezpieczenia na rzecz klientów wymaganych od organizatorów turystyki i pośredników turystycznych. Projektowane rozporządzenie ma zapewnić jednolitość dokumentów potwierdzających posiadanie zabezpieczenia finansowego wymaganego od organizatorów turystyki i pośredników turystycznych i wyeliminować różnice w zakresie dokonywanej przez poszczególnych marszałków województwa oceny składanych dokumentów potwierdzających posiadanie zabezpieczenia finansowego. Zdaniem ministerstwa nowa regulacja nie narusza swobody kontraktowej stron w zakresie ustalania warunków uzyskania zabezpieczenia finansowego (3).
Nowe zapisy ustawy o usługach turystycznych wprowadzają znacznie szerszą ochronę klientów na wypadek niewypłacalności biura podróży, ale faktyczny sukces tej zmiany zależny jest w dużej mierze właśnie od aktów wykonawczych: rozporządzenia Ministra Finansów w sprawie minimalnych wysokości sum ubezpieczeniowych (4) oraz omawianego rozporządzenia Ministra Sportu i Turystyki w sprawie wzorów umów ubezpieczeniowych.
Celem MSiT było wprowadzenie przejrzystych zasad uruchamiania środków z ubezpieczenia oraz uregulowania obowiązków urzędu marszałkowskiego i ubezpieczyciela: „Na mocy projektowanego rozporządzenia we wzorach formularzy uregulowane zostaną kwestie wzajemnych relacji pomiędzy ubezpieczycielem lub gwarantem a marszałkiem województwa. Projektowana regulacja określa także przebieg procedury uruchamiania środków z zabezpieczeń finansowych organizatorów turystyki i pośredników turystycznych i wprowadza katalog dokumentów niezbędnych do uruchomienia tych środków.”(5)
Nowy projekt rozporządzenia wprowadził zmiany w najbardziej kontrowersyjnych zapisach dotyczących uruchomienia środków z polisy ubezpieczeniowej gdy przedsiębiorca nie złoży stosownego oświadczenia. W poprzedniej wersji nie było jasno określone, który z podmiotów (ubezpieczyciel lub marszałek województwa) ma zadecydować o wypłacie. Obecnie postanowienia wzorów umów ubezpieczeniowych mówią jasno, iż w przypadku braku możliwości uzyskania stosownego oświadczenia woli przedsiębiorcy, marszałek województwa złoży żądanie wypłaty środków z zabezpieczenia finansowego bez tego oświadczenia, jeżeli okoliczności w oczywisty sposób będą wskazywały, że przedsiębiorca nie jest w stanie wywiązać się z zawartych umów.
We wzorach umów ubezpieczeniowych uwzględnione zostały przepisy rozporządzenia Ministra Finansów w sprawie minimalnych wysokości sum ubezpieczeniowych przez co organizator turystyki lub pośrednik turystyczny musi zadeklarować rodzaj i zakres prowadzonej działalności oraz termin i wysokość pobieranych przedpłat co ma na celu ustalenie stawki ubezpieczeniowej dla danego przedsiębiorcy (6).
Polska Izba Turystyki skrytykowała nowy projekt rozporządzenia Ministra Sportu i Turystyki (7) podnosząc przy tym dwa, moim zdaniem, najważniejsze argumenty. Po pierwsze, zdaniem Izby, wpisana w umowie sztywna kwota sumy ubezpieczeniowej nie gwarantuje realizacji zapisów ustawy, a mianowicie pokrycie wszystkich szkód turystów na wypadek niewypłacalności biura podróży. Jest to zbiorcza krytyka dla obu aktów wykonawczych zarówno Ministerstwa Finansów jak i Ministerstwa Sportu i Turystyki, a przy okazji tego argumentu tradycyjnie wspomniano o potrzebie utworzenia Funduszu Zabezpieczeń Turystycznych (8), który wraz z obowiązkowymi ubezpieczeniami chroniłby turystów w sposób kompleksowy. Po drugie, Polska izba Turystyki stoi na stanowisku, iż art. 5 ust. 6 ustawy o usługach turystycznych jest niekonstytucyjny, ponieważ deleguje na MSiT uprawnienie do utworzenia wzoru umów pomiędzy podmiotami prywatnymi na wolnym rynku. Ministerstwo nie odniosło się do tego zarzutu stwierdzając, iż dotyczy on ustawy a nie rozporządzenia.
Jak widać ostatecznie nie jest łatwo dojść do porozumienia różnym stronom tego konfliktu aczkolwiek należy przyznać, iż w stosunku do poprzedniego projektu ten został w znacznej mierze poprawiony po uwzględnieniu wniosków otrzymanych w ramach konsultacji społecznych i międzyresortowych.
Dokumenty:
Przypisy:
1. Poprzedni projekt z dnia 12 sierpnia 2010 r. opisany w artykule: http://www.prawoturystyczne.pl/2010/11/18/wzory-umow-ubezpieczenia-i-gwarancji/
2. Stanowisko Ministra Sportu i Turystyki wobec uwag zgłoszonych do projektu: http://bip.msit.gov.pl/download.php?s=2&id=1709
3. Projekt Rozporządzenia Ministra Sportu i Turystyki z dnia 3 stycznia 2011 r., uzasadnienie str. 17
4. O rozporządzeniu MF: http://prawoturystyczne.pl/2011/01/10/rozporzadzenia-w-sprawie-minimalnych-wysokosci-sum-gwarancyjnych/
5. Projekt Rozporządzenia Ministra Sportu i Turystyki z dnia 3 stycznia 2011 r., uzasadnienie str. 18
6. Więcej o minimalnych wysokościach sum ubezpieczeniowych: http://prawoturystyczne.pl/2011/01/10/rozporzadzenia-w-sprawie-minimalnych-wysokosci-sum-gwarancyjnych/
7. Stanowisko PIT: http://www.pit.org.pl/index.php?navi=006,004&id=1422
8. więcej o funduszu: http://www.pit.org.pl/index.php?navi=031&id=1135
więcej: ubezpieczenia w turystyce
Posted on Styczeń 25, 2011
0