Dla tych właścicieli biur podróży, którym wydaje się, że dla przygotowania poprawnych warunków uczestnictwa wystarczy dogłębne przestudiowanie rejestru klauzul niedozwolonych mam złą wiadomość. Choć i to jest bardzo trudne ze względu na sposób prowadzenia rejestru, to nie wystarczy – karę od Prezesa UOKiK można dostać również za to czego w umowie nie ma czyli naruszenie obowiązku udzielenia klientom rzetelnej, prawdziwej i pełnej informacji.
I nie chodzi tu bynajmniej o przekoloryzowanie klientowi oferty, które zresztą bardzo ciężko udowodnić w stosunku do biura podróży. Istotne są informacje, które ustawodawca uznał za ważne i w związku z tym muszą znajdować się w umowie lub w warunkach uczestnictwa. W przypadku ich braku Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów w trakcie kontroli może stwierdzić naruszenie art. 24 ust. 1 i 2 pkt. 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów i nałożyć na organizatora karę. Dobrym przykładem jest ostatnia decyzja Prezesa Urzędu w sprawie Biura Podróży Itaka, w której wśród niedozwolonych postanowień umownych doszukano się także dwukrotnego naruszenia obowiązku informacyjnego przez tego organizatora:
1. niepodawania informacji na temat terminu zawiadomienia organizatora o przeniesieniu uprawnień i przejęciu obowiązków przez osobę trzecią, co jest niezgodne z art. 14 ust. 2 pkt. 7 b ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. o usługach turystycznych (t. j. Dz. U. z 2004r. Nr 223, poz. 2268 z późn. zm.), co jest niezgodne z art. 24 ust. 1 i 2 pkt. 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów oraz nakazuje się zaniechanie jej stosowania.
2. niepodawania informacji na temat obowiązków klienta w zakresie zgłaszania stwierdzenia wadliwego wykonywania umowy w czasie trwania imprezy, co jest niezgodne z art. 16 b ust. 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. o usługach turystycznych (t. j. Dz. U. z 2004r. Nr 223, poz. 2268 z późn. zm.), co jest niezgodne z art. 24 ust. 1 i 2 pkt. 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów oraz nakazuje się zaniechanie jej stosowania.
W toku postępowania Biuro Podróży Itaka przedstawiło swoje stanowisko, z którego wynika, iż brak określenia w umowie powyższych kwestii nie wpłynął negatywnie na sytuacje prawną klientów ale Urząd nie uznał tej argumentacji dając jednoznacznie do zrozumienia, iż wskazane w ustawie o usługach turystycznych kwestie muszą być w umowach i warunkach uczestnictwa bezwzględnie zamieszczone argumentując:
W toku niniejszego postępowania ustalono, że treść umów zawieranych przez spółkę nie odpowiada wszystkim wymogom wynikającym z przepisu art. 14 ust. 2 ustawy o usługach turystycznych. Przepis ten wymienia obowiązkowe elementy umowy o świadczenie usług turystycznych, których zawarcie w takiej umowie gwarantuje precyzyjne określenie jej stron oraz wynikających z niej świadczeń w niezbędnym zakresie. Przepis ten określa treść minimalną umów, co służy ochronie praw i interesów konsumentów, którzy za jego sprawą są uprawnieni do uzyskania określonych informacji i ich potwierdzenia na piśmie.
Niedopełnianie przez przedsiębiorcę obowiązku informacyjnego stanowi niezgodną z art. 24 ust. 2 pkt 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów praktykę naruszającą zbiorowe interesy konsumentów, gdy jest to bezprawne i godzi w zbiorowe interesy konsumentów. Jak wykazano we wcześniejszej części niniejszej decyzji oceniane działania spółki godzą w zbiorowe interesy konsumentów, a więc aby było możliwe orzeczenie o naruszeniu przez nią art. 24 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów niezbędne jest wykazanie, iż jej działania są bezprawne.
Nawiązując jeszcze na koniec do tytułu niniejszego artykułu trzeba stwierdzić, że samo prześledzenie rejestru klauzul niedozwolonych, które i tak wydaje się być zadaniem karkołomnym, nie wystarczy. Należy jeszcze zadbać o to co w umowie zgodnie z ustawą powinno się znaleźć bo przyczyną kary może być właśnie brak jakiegokolwiek rozstrzygnięcia w danej kwestii.
Ciekawi konsekwencji muszą wiedzieć, że Prezes Urzędu Konkurencji i Konsumentów może nałożyć na przedsiębiorcę, który dopuścił się praktyki naruszającej zbiorowe interesy konsumentów, karę pieniężną w wysokości do 10% przychodu osiągniętego w poprzednim roku. W przypadku Itaki na kwotę ponad 2,8 mln PLN kary aż 658 tyś. PLN przypadło za naruszenie obowiązku udzielenia klientom rzetelnej, prawdziwej i pełnej informacji. Warto więc zawczasu pomyśleć o stosowanych przez firmę wzorcach.
Linki:
Przemysław Olek
Lipiec 7, 2011
Warto przy okazji zauważyć, że śledzenie rejestru klauzul UOKiK i nadążanie za nim jest w praktyce coraz trudniejsze, także dla samych przedsiębiorców. Podobne klauzule przewijają się wielokrotnie, a czasami zachodzą pomiędzy nimi subtelne różnice, które w istocie mogą mieć kolosalne znaczenie, a co trudno wychwycić przy obecnych trudnościach z dotarciem do uzasadnień wyroków SOKiK. Do tego dochodzi mała przejrzystość rejestru, brak wyraźnych podziałów branżowych i słaba funkcjonalność rejestru, związana z uciążliwym przeszukiwaniem ogromnego już pliku PDF na stronie UOKiK. Więcej na ten temat w moim artykule o mankamentach rejestru klauzul niedozwolonych na http://www.PrawoB2C.pl, polecanym przez Autora tej strony w Przeglądzie prasy z dnia 10.06.2011r. Pozdrawiam Autora i Czytelników.
Krzysztof Wilk
Lipiec 7, 2011
Pozdrawiam również
Swego czasu Izba Turystyki RP rozsyłała do biur podróży proponowane przez UOKiK warianty zmian w rejestrze aby stał się bardziej przejrzysty… Przyznam szczerze, że po lekturze tego dokumentu nie byłem w stanie powiedzieć, która z tych 4 propozycji jest najlepsza ale mogę spokojnie stwierdzić, że żadna nie była dobra. Ale jedno jest pewne… idzie nowe ;P