Odmowa przyjęcia na pokład i odwołanie lotu – prawa pasażera

Rozpoczynając nową tematykę prawa lotniczego w turystyce, przedstawiam w niniejszym artykule konsekwencje i prawa pasażerów w przypadku odwołania lotu i odmowy przyjęcia na pokład. Są to, zgodnie z rozporządzeniem wspólnotowym, minimalne prawa pasażerów w Unii Europejskiej.

Więcej informacji w dziale: PRAWO LOTNICZE W TURYSTYCE 

Podstawa prawna i zakres zastosowania

W omawianych przypadkach zastosowanie będzie miało rozporządzenie (WE) nr 261/2004.

Dotyczy ono pasażerów odlatujących z lotniska położonego na terytorium Unii Europejskiej oraz przylatujących do lotniska na jej terytorium z kraju trzeciego. Uściślając rozporządzenie będzie stosowane jeżeli początek lub koniec lotu miały miejsce na terytorium Unii Europejskiej.

Dodatkowo aby rozporządzenie mogło zostać zastosowane, pasażer musi posiadać potwierdzoną rezerwację na dany lot oraz stawić się na odprawę (nie dotyczy odwołania lotu) nie później niż 45 minut przed ogłoszoną godziną odlotu jeżeli czas ten nie został przez przewoźnika inaczej określony.

Rozporządzenie (WE) nr 261/2004 nie narusza praw pasażerów wynikających z dyrektywy 90/314/EWG (implementowanej do polskiego prawa w ustawie o usługach turystycznych oraz nie ma zastosowania gdy zorganizowana wycieczka (impreza turystyczna) jest odwołana z przyczyn innych niż odwołanie lotu (np. odwołanie ze względu na niewystarczającą ilość uczestników).

Odmowa przyjęcia na pokład

Choć przypadki, w których pomimo posiadania opłaconego biletu nie znajdzie się dla nas miejsce w samolocie wydaje się niemożliwa, to jednak zdarza się stosunkowo często. O przyczynach takiego stanu rzeczy (overbooking) i rozwiązaniach jakie stosują linie lotnicze znajdziecie ciekawy artykuł w serwisie TravelAdvisor.pl (Za ile dasz się wyrzucić z samolotu?). Ja skupię się jedynie na prawnych konsekwencjach takiego zdarzenia.

Jeżeli przewoźnik lotniczy stwierdzi, iż zgłosiło się do odprawy więcej pasażerów niż jest miejsc w samolocie powinien najpierw wezwać ochotników do rezygnacji z podróży w zamian za korzyści ustalone na indywidualnych warunkach. Ochotnik, zgodnie z rozporządzeniem 261/2004 to osoba, która stawiła się do wejścia na pokład i która wyraża, na prośbę przewoźnika lotniczego. chęć zbycia swojej potwierdzonej rezerwacji w zamian za pewne korzyści.

Niezależnie od opisywanych wyżej „korzyści” ochotnicy mają również prawo wyboru pomiędzy:

• zwrotem w terminie siedmiu dni pełnego kosztu biletu
• zmianą planu podróży, na porównywalnych warunkach, do miejsca docelowego, w najwcześniejszym możliwym terminie
• zmianą planu podróży, na porównywalnych warunkach, do miejsca docelowego, w późniejszym terminie dogodnym dla pasażera, w zależności od dostępności wolnych miejsc.

Jeżeli ochotnicy się nie zgłoszą lub będzie ich zbyt mało aby reszta pasażerów zmieściła się w samolocie, przewoźnik lotniczy może, wbrew woli pasażerów, odmówić przyjęcia ich na pokład. W takim przypadku osoby te mają prawo wyboru pomiędzy zwrotem ceny biletu, a zmianą planu podróży a ponadto:

• prawo do odszkodowania:

- 250 EUR dla wszystkich lotów o długości do 1 500 kilometrów;

- 400 EUR dla wszystkich lotów wewnątrzwspólnotowych dłuższych niż 1 500 kilometrów i wszystkich innych lotów o długości od 1 500 do 3 500 kilometrów;

- 600 EUR dla wszystkich innych lotów

• prawo do opieki (bezpłatnej):

- posiłki oraz napoje w ilościach adekwatnych do czasu oczekiwania;

- zakwaterowanie w hotelu w przypadku gdy występuje konieczność pobytu przez jedną albo więcej nocy, lub gdy zachodzi konieczność pobytu dłuższego niż planowany przez pasażera;

- transport pomiędzy lotniskiem a miejscem zakwaterowania (hotelem lub innym).

- dwie rozmowy telefoniczne, dwa dalekopisy, dwie przesyłki faksowe lub e-mailowe.

Odwołanie lotu

Bardzo częstym i uciążliwym dla podróżnych przypadkiem jest odwołanie lotu, które może mieć różne przyczyny takie jak usterki techniczne samolotu, trudne warunki atmosferyczne czy inne nagłe zdarzenia. W takich przypadkach pasażerowi przysługuje:

• prawo do wyboru pomiędzy:

- zwrotem w terminie siedmiu dni pełnego kosztu biletu

- zmianą planu podróży, na porównywalnych warunkach, do miejsca docelowego, w najwcześniejszym możliwym terminie

- zmianą planu podróży, na porównywalnych warunkach, do miejsca docelowego, w późniejszym terminie dogodnym dla pasażera, w zależności od dostępności wolnych miejsc.

• prawo do opieki (bezpłatnej):

- posiłki oraz napoje w ilościach adekwatnych do czasu oczekiwania;

- dwie rozmowy telefoniczne, dwa dalekopisy, dwie przesyłki faksowe lub e-mailowe.

- w przypadku gdy spodziewany czas nowego lotu ma nastąpić co najmniej jeden dzień po planowanym starcie odwołanego lotu: zakwaterowanie w hotelu oraz transport pomiędzy lotniskiem a miejscem zakwaterowania (hotelem lub innym).

• prawo do odszkodowania:

- 250 EUR dla wszystkich lotów o długości do 1 500 kilometrów;

- 400 EUR dla wszystkich lotów wewnątrzwspólnotowych dłuższych niż 1 500 kilometrów i wszystkich innych lotów o długości od 1 500 do 3 500 kilometrów;

- 600 EUR dla wszystkich innych lotów

Odszkodowanie nie przysługuje jeżeli odwołanie lotu jest konsekwencją wystąpienia siły wyższej (np. warunki atmosferyczne) oraz w przypadkach gdy przewoźnik poinformował o odwołaniu z odpowiednim uprzedzeniem.

Poza opisanymi w tym artykule przypadkami przedstawię jeszcze w przyszłości konsekwencje opóźnienia lotu oraz metody jakimi pasażerowie mogą dochodzić swoich praw wynikających z rozporządzenia 261/2004 względem przewoźnika lotniczego.